Fortyfikacje „Linii Mołotowa” na terenie powiatu lubaczowskiego

Jedną z ciekawszych atrakcji powiatu lubaczowskiego jest system fortyfikacji zwany „Linią Mołotowa”.

W okresie międzywojennym wzrosło szczególne zainteresowanie fortyfikacjami, dzięki ich skutecznemu wykorzystaniu w czasie działań podczas pierwszej wojny światowej. Zainteresowanie taki było również w ZSRR.

Po napaści wojsk niemieckich i radzieckich na Polskie w 1939 r., jeszcze w trakcie działań wojennych, 28 września zawarty został radziecko-niemiecki traktat o granicach i przyjaźni. Wyniku porozumienia powiat lubaczowski nalazł się pod jurysdykcją sowiecką. Już 15 października Szef Sztabu Frontu Ukraińskiego zdecydował o budowie umocnień na tych terenach.

Fortyfikacje te weszły w skład Raworuskiego Rejonu Umocnień. Dzieliły się one na cztery typy: do ognia czołowego (kazamaty artyleryjskiej, obrony przeciwpancernej i broni maszynowej), do ognia bocznego (półkaponiery artyleryjskie, obrony przeciwpancernej i broni maszynowej), do ognia dwubocznego (kaponiery obrony przeciwpancernej) i schrony obserwacyjno-dowódcze.

Przed rejonem umocnień znajdował się pas przesłaniania, którego głównym celem było rozpoznanie sił i zamiarów nieprzyjaciela oraz opóźnienie jego podejścia do głównego pasa umocnień. Na terenie powiatu lubaczowskiego taki pas znajdował się na odcinku Stare Sioło – Oseredek (obecnie Dąbrówka).

Pierwszy pas obrony głównej stanowiły batalionowe węzły obrony o szerokości od 6 do 10 km i głębokości od 3 do 5 km. W skład węzłów wchodziło do 3 do 5 punktów oporu. Każdy punkt oporu składał się z 15-17 schronów, które otoczone były okopami i zaporami przeciwpiechotnymi i przeciwpancernymi i schronami biernymi. Na terenie powiatu lubaczowskiego były to punkty: „Brusno Nowe”, „Brusno Stare”, „Wielki Dział”, „Goraje”.

Drugi pas obrony znajdował się 10 km za pierwszym na odcinku Rawa Ruska – Butyny. Na terenie powiatu lubaczowskiego punkt „Dziewięcierz”.

Wykaz schronów znajdujących się na terenie powiatu lubaczowskiego

 

  1. a) pas przesłaniania
Lp. Miejscowość Uzbrojenie
1 Zabiała ckm
2 Oleszyce Stare Działko ppanc.
3 Oleszyce Stare ckm
4 Lipina Działko ppanc.
5 Lipina ckm
6 Oleszyce-Dubiki Działko ppanc.
7 Oleszyce-Dubiki ckm
8 Oleszyce ckm
9 Futory ckm
10 Dachnów ckm
11 Dachnów ckm
12 Dachnów Działko ppanc.
13 Dachnów Działko ppanc.
14 Załuże ckm
15 Nowe Sioło ckm
16 Dąbrówka ckm
17 Chotylub ckm

  1. b) punkt oporu „Brusno Nowe”
Lp. Typ schronu uzbrojenie
1 Kazamata broni maszynowej 3 x ckm
2 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
3 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
4 Kazamata obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
5 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
6 Półkaponiera obrony maszynowej 2 x ckm
7 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
8 Kazamata broni maszynowej 3 x ckm
9 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
10 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
11 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
12 Kazamata broni maszynowej 3 x ckm
13 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
14 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm

  1. c) punkt oporu „Brusno Stare”
Lp. Typ schronu uzbrojenie
1 Obserwacyjno – dowódczy
2 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
3 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
4 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
5 Kazamata broni maszynowej 3 x ckm
6 Kaponiera obrony przeciwpancernej 2 x 45 mm 4 x ckm
7 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
8 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
9 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm
10 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm
11 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
12 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm
13 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm
14 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm
15 Kazamata obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm

  1. d) punkt oporu „Wielki Dział”
Lp. Typ schronu uzbrojenie
1 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
2 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
3 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
4 Kazamata obrony przeciwpancernej 45 mm
5 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
6 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
7 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
8 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
9 Kazamata obrony maszynowej 45 mm
10 Półkaponiera artyleryjska 2 x 76,2 mm ckm
11 Kazamata obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
12 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
13 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
14 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm

  1. e) punkt oporu „Goraje”
Lp. Typ schronu uzbrojenie
1 Obserwacyjno – dowódczy
2 Kazamata broni przeciwpancernej 45 mm ckm
3 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
4 Kazamata artyleryjska 2 x 76,2 mm
5 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
6 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
7 Kazamata broni maszynowej 2 x ckm
8 Półkaponiera broni maszynowej 2 x ckm
9 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
10 Kazamata artyleryjska 76,2 mm
11 Półkaponiera broni maszynowej 76,2 mm
12 Kazamata obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
13 Kazamata broni maszynowej 3 x ckm
14 Półkaponiera broni maszynowej 2 x ckm

 

  1. f) punkt oporu „Dzieięcierz”

Lp. Typ schronu uzbrojenie
1 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm ckm
2 Półkaponiera broni maszynowej 2 x ckm
3 Półkaponiera broni maszynowej 2 x ckm
4 Półkaponiera obrony przeciwpancernej 45 mm 2 x ckm
5 Półkaponiera broni maszynowej ckm
6 Półkaponiera broni maszynowej 2 x ckm
7 Do ognia bocznego Brak danych
8 Do ognia bocznego Brak danych

 

Fot. Krzysztof Stępień

Drukuj
Zmiana rozmiaru czcionki
Kontrast